Liereliet - Workum
Internationaal Festival van Maritieme Muziek

Home

English

Programma
Artiesten
De Loden Kiel
Tickets
Praktisch
Nieuws

Geschiedenis
Shanties
Flyers
Links

Fotogalerij

Media
Organisatie
Donateurs
Contact

naar boven

 

 

 

 

 

 

naar boven

 

 

 

 

 

 

naar boven

 

 

 

 

 

 

Shantyvrouwen in een mannenwereld
"Als je nog nooit een baby hebt gehad, mag je dan ook geen wiegeliedjes zingen?"  Alison Kelley  vindt dat er niets mis mee is dat vrouwen shanties zingen. De shantywereld wordt gedomineerd door mannen. Toch zijn er shantyzingende folkgroepen die alleen uit vrouwen bestaan. Voorbeelden zijn Femmes de Marins uit Frankrijk en The Johnson Girls uit New York. Alison Kelley maakt deel uit van The Johnson Girls. In Workum is ze vooral bekend als de vrouwelijke helft van het duo Nextradition, dat in 2001 tijdens het shantyfestival optrad. Haar verhaal over een mannenwereld en schunnige liedteksten.

"Twintig jaar geleden stonden mannen in de folkscene niet toe dat vrouwen shanties zongen. Een van de eerste vrouwen die ik bij een concert in South Street Seaport hoorde zingen was Heather Wood. Dat was eind jaren zeventig. Heather vertelde me later eens dat de twee mannelijke leden van haar voormalige groep The Young Tradition, haar verboden om de lead te zingen bij shanties. Als vrouw behoorde ze alleen de refreinen mee te zingen. Het argument was, en is voor sommigen nog steeds een argument, dat het vanuit historisch perspectief niet juist is dat vrouwen shanties zingen. Het is mannenwerk. Dat staat inderdaad buiten kijf. De samenleving van toen stond het vrouwen simpelweg niet toe om aan boord van de schepen te werken. Maar waarom zouden vrouwen dan nu geen shanties mogen zingen? Veel mannen hebben nog nooit een lijn in de handen gehad en vaak geen idee waarover de liederen werkelijk gaan. Als zij dan wel shanties zingen, mogen vrouwen dat ook."

"Shanties zijn fantastisch om te zingen. Als artiest, maar ook bij de afwas of tijdens het wandelen met de hond. Ik kwam er voor het eerst mee in aanraking toen ik als vijfjarige met mijn ouders meeging naar de concerten in het South Street Seaport museum in Manhattan. Maandelijks traden daar shantyzangers op. Ik vond het geweldig om mee te brullen en volledig vrij mijn gang te gaan. Die liederen zijn zo krachtig en het zingen ervan geeft zo'n enorme kick. De artiesten waren destijds allemaal mannen. Ik was me daarvan niet bewust. Vooral omdat ze mij enorm aanmoedigden om mee te doen. Ik was een jaar of zeventien toen Heather Wood er optrad. Zij sprak over dit onderwerp. Toen pas besefte ik dat het een mannenwereld was. Het is voor mij echter nooit een beletsel geweest om shanties te zingen. Temeer omdat ik het levend bewijs ben dat vrouwen stevig kunnen zingen. Ik begrijp niet dat er nog steeds mannen zijn die vinden dat vrouwen en shanties niet samengaan. De enige reden die ik kan bedenken om vrouwen uit te sluiten, is als er sprake is van bijvoorbeeld een historische reconstructie bij een theatervoorstelling, film, cd of een educatief project. Zoals die cd van Forebitter met de geluiden van ratelende kaapstanders en het doorhalen van lijnen. Dan kan ik best begrijpen dat ze per se geen vrouwenstemmen willen."

"Er is wel een ander aspect dat de aandacht verdient. Veel teksten van shanties zijn erg vernederend voor vrouwen of racistisch. De tegenwoordig bekende varianten zijn vrij netjes, maar de oorspronkelijke teksten zijn vreselijk. Ik groeide op met shanties en heb me nauwelijks aan de inhoud van de liedjes gestoord. Vrouwen die pas later met shanties in aanraking komen, storen zich er meer aan. Dat betekent niet dat ik alles maar zing. Een zin als with my niggerum, buggerum stinkum uit My Father Was a Dutchman, kan ik niet zingen. Al weet ik dat mijn zingende collega's het nooit racistisch bedoelen en het puur als een lied zien."

"De meeste shanties zijn in de loop der tijd zodanig gekuist dat ze nu door iedereen gezongen kunnen worden. Vaak zijn de ongekuiste versies niet eens meer bekend. Voor zover dat wel het geval is zingen shantyzangers die oorspronkelijke teksten nauwelijks, omdat ze te erg zijn. Hoewel? Het gebeurt nog wel eens dat mannen deze ranzige liedjes zingen als ze onder elkaar zijn. Ze stoppen dan meteen zodra een vrouw binnenkomt; alsof er een vieze mop verteld wordt. Bijvoorbeeld een lied als The good ship Venus werd jaren geleden onder mannen nog wel gezongen, maar absoluut niet in het bijzijn van kinderen en vrouwen. Waarom niet? Wat dacht je hier van:

The captain's daughter Mabel
To fuck she wasn't able
So the dirty shits they nailed her tits
right to the chartroom table

En ook dit is door de zangers heus niet slecht bedoeld. Het publiek moet natuurlijk wel lachen om zulke hilarische teksten. Mijn vader vond het dan ook prima als de zangers van South Street Seaport dit zongen in mijn bijzijn. Als kind begreep ik wel wat er gezongen werd, maar besefte de werkelijke betekenis ervan niet. Ik zong gewoon mee, zoals iedereen. Toen ik ouder werd, voelde ik dat de teksten meer vernederend dan grappig waren. Ik vond het te gênant om nog langer te zingen. Woorden als fuck en komen sowieso niet in mijn vocabulaire voor. Ik vloek nooit, zelfs niet in een lied."

© 2005 shantyfestivalworkum.nl. Webdesign: www.stephankraan.info