Onderstaand verhaal verscheen in het jubileumkatern van de Spiegel
der Zeilvaart ter gelegenheid van 15 jaar festival, in 2002. Het is voor
deze website iets aangepast.
Johnny en Jim al 25 jaar in Workum
‘Ik geniet ieder jaar weer van uw
optreden’
Door Larissa van Duuren
Johnny Collins en Jim Mageean zijn sinds het prille begin van het
Internationaal Shantyfestival Workum de vaste gangmakers. Menig trouw
festivalbezoeker heeft de twee toonaangevende Engelse zangers in het
hart gesloten, vanwege hun krachtige stemmen en meeslepende stijl van
zingen. Johnny en Jim over zichzelf, inspiratie, passie voor muziek en
de bijzondere band die zij voelen met het shantyfestival in Workum.
Johnny
en Jim ontmoetten elkaar in 1975 tijdens de outdoor singing op het
Berkshir Midsummer Festival in Engeland. Ze wisten al van elkaars
bestaan als solo-zanger. Jim: "Ik werkte vooral in het noorden van
Engeland en Johnny in het zuiden. Ik was net verhuisd naar Londen en
bleek slechts 10 kilometer van Johnny vandaan te wonen. Dus spraken we
af bij elkaar te komen en thuis, voor ons eigen plezier, samen te
zingen."
Ze traden beiden op als solozanger, totdat een clubeigenaar in Londen
hen vroeg of zij eens als duo in zijn club wilden optreden. Sindsdien
zingen zij naast hun solocarrière als duo en zijn Johnny en Jim graag
geziene gasten op festivals van Noorwegen tot Canada. In 1980 kwamen ze
op de eerste Liereliet-singaround in Workum. In 1983 wonnen zij de
Intervision Song Contest in Rostock (DDR) met hun shantyrepertoire.
Johnny is inmiddels gepensioneerd. Sindsdien werkt hij fulltime aan
zijn muziekcarrière. Naast het zingen van shanties, maakt Johnny diverse
andere soorten folkmuziek. Jim is in het dagelijks leven docent techniek
aan een middelbare school. Naast zijn werk met Johnny zingt hij ook solo
en hij maakt hij deel uit van de groep The Keelers. Ook daarin
zingt hij shanties, maar ook traditionele folkmuziek uit het
noord-oosten van Engeland. "Veel van deze liederen zijn afkomstig van
andere ‘zingende’ beroepsgroepen zoals vissers, boeren en mijnwerkers".
Muziek en inspiratie
Johnny's moeder was muzieklerares en toen hij nog maar 6 jaar oud was,
begon hij keyboard te spelen. Tijdens zijn jeugd zong hij ook in
verschillende kerkkoren. Muziek zit in zijn bloed. In de jaren '50
werkte hij in Londen. Daar kwam hij in aanraking met popsongs. Johnny
speelde inmiddels gitaar en ging toen zelf ook popsongs zingen. Johnny:
"Het nadeel van een instrument is echter dat je geen muziek kan maken
als je het instrument niet voorhanden hebt. Zingen kan altijd en overal.
Door de jaren heen ben ik in aanraking gekomen met allerlei
muziekstijlen en door verschillende zangers beïnvloed. Inmiddels zing ik
dan ook in verschillende stijlen."
In 1964, Jim was 16 jaar, zag hij Stan Hugill voor het eerst optreden
op een festival. Hij was meteen onder de indruk van de kracht van diens
stem en de enorme kennis waarover Stan Hugill beschikte. Er ontstond een
briefwisseling tussen Jim en Stan Hugill en ze ontmoetten elkaar
geregeld. Jim: "Het is waar dat ik door hem werkelijk gepassioneerd ben
geraakt voor deze muzieksoort. Maar ook voordat ik Stan ontmoette was de
interesse er al. Op school leerden wij vroeger shanties en ik herinner
mij een schooltoneelstuk. Ik was piraat en zong de shanty Billy Boy.
Ik was toen 8 jaar oud en vond het geweldig."
Na zijn ontmoeting met Stan Hugill, kreeg Jim van een meisje het boek
Shanties From The Seven Seas cadeau. "Achteraf bleek dit boek een
collectorsitem te zijn, omdat het één van de eerste drukken is. “Toen ik
dit meisje laatst weer eens tegenkwam heb ik haar daarvoor nog hartelijk
bedankt." Jim probeerde alles uit het boek te leren. Tijdens zijn
ontmoetingen met Stan Hugill liet Jim horen wat hij had geleerd en Stan
corrigeerde hem op zijn uitspraak en ritme. "Ik heb van Stan enorm veel
geleerd. Hij wist immers hoe shanties aan boord gezongen
werden."
De teksten van Johnny en Jim zijn afkomstig van boeken, platen en van
schrijvers. Johnny: "Uiteraard komen veel teksten uit Shanties From
The Seven Seas. Maar naast het oude traditionele materiaal maken we
zelf nieuw materiaal."
Liefde voor Workum
Jim herinnert zich de beginjaren van het festival als erg koud en mistig.
"We stonden met zijn allen om een groot open vuur in een poging om warm
te blijven." Jim vindt de eerste jaren van het festival fantastische
jaren. Inmiddels is het traditie dat zij er ieder jaar bij zijn. Als Jim
een nieuwe agenda aanschaft is het Shantyfestival Workum het eerste dat
hij erin schrijft. Het festival is volgens Jim bijzonder vanwege de
combinatie met de Strontrace. “Zingen en varen horen immers bij elkaar,”
aldus Jim, “bovendien is het fantastisch om het festival zo te zien
groeien. Van enkel zang naar zang, gecombineerd met theater en
workshops. Uniek is het optreden in de kerk, waar het ieder jaar weer
vol met mensen zit. Dat zie je op geen enkel ander festival."
Voor Johnny is de vaste groep mensen die hij er jaarlijks ontmoet, een
van de redenen om ieder jaar terug te komen. "We zijn als het ware één
grote familie geworden. Ik herinner mij een vriendin uit de groep die
zwanger was en nu is haar dochter 16 jaar. Ik heb haar zien opgroeien.
Er liggen zoveel herinneringen in Workum. Een van de mooiste
herinneringen heb ik aan de dag dat ik een batterij nodig had voor mijn
horloge. Ik vond een winkel in Workum die ze verkocht. Toen ik mijn
portemonnee tevoorschijn haalde mocht ik niet betalen. ‘Je hebt mij
zoveel gegeven,’ zei de winkelier, ‘ik geniet ieder jaar weer van uw
optreden.’ Dus kreeg ik de batterij cadeau. Het is fijn om ieder jaar
terug te komen naar een plaats waar ze je kennen en waar je zo welkom
bent."