Donateurs
Stichting Liereliet Workum organiseert eens per jaar een festival.
Dit festival heeft een internationaal karakter waardoor de artiesten
vaak uit het buitenland komen. De kosten worden veelal gedekt door de
kaartverkoop maar ook door sponsoren en natuurlijk door de donateurs.
Donateurs zijn dan ook heel belangrijk voor de organisatie, omdat dit
een vaste bron van inkomsten is.
Voor € 7,50 per jaar bent u al donateur en steunt u het festival.
Als donateur ontvangt u minimaal 2 X per jaar een nieuwsbrief waarin we
u op de hoogte houden van de vorderingen het eerst volgende festival.
Ook is er de mogelijkheid om voortijdig kaarten te bestellen, zodat u
verzekerd bent van een plaats tijdens het concert.
Wilt u donateur worden van Liereliet dan kunt u zich altijd even
melden bij Rob en Marije Laarhoven in Drachten.
Dit kan via de telefoon : 0512-544692 of via e-mail :
shantyfestival@antenna.nl
Op deze pagina kunt u bijdragen uit de nieuwsbrieven voor
donateurs lezen. Klik op de blauwe linken om naar de artikelen te gaan.
Vooruitblik op Workum 2006
Vooruitblik op Workum 2005
Verslag Workum 2004
Beste Donateurs,
Het is weer zover! De 19e editie van het Internationale Shantyfestival in
Workum komt er weer aan. En o ok dit jaar kunnen we weer gaan genieten van mooie
muziek. Onder andere van zes muzikanten uit Italië. Deze groep, genaamd, La
Moresca antica is een Italiaans muziekgezelschap uit Milaan.
De groep is opgericht in 1989 door Umberto Mosca en Angelo Maffezzoli. La
Moresca antica speelde in het begin vooral Italiaanse renaissancemuziek die
gebaseerd was op volksmuziek en folk muziek gebaseerd op de Renaissance. In 1999
komt de groep min of meer per ongeluk in aanraking met het rijke repertoire van
Italiaanse shanties en zeemuziek. Ze ontdekten tot hun eigen verbazing dat deze
muziek totaal onbekend was en nauwelijks werd gespeeld door Italiaanse
folk-muzikanten. De groep kwam in 2000 met de cd 'Marinaresca. Early italian
music from seafaring tradition', de eerste Italiaanse cd met maritiem materiaal.
De cd werd een succes en de groepsleden steeds enthousiaster over dit soort
muziek. Steeds verder doken ze de archieven in om nieuw repertoire te vinden. Ze
vonden niet eerder gepubliceerde hand-schriften die soms terug gingen tot de 12e
eeuw. Daarnaast luisterden ze naar veldopnames van etnomusicologen. Als gevolg
van hun naspeuringen bracht de groep in 2004 een tweede cd uit met maritieme
muziek genaamd: "Li turchi alla marina" Op de cd staan shanties, waarvan eentje
uit de 15e eeuw, en prachtige traditionele zeeballades. Sommigen vertellen het
verhaal van de aanvallen van Arabische piraten op de kust van Italië. La Moresca
antica heeft tournees gemaakt door Italië, Europa en Japan.
Daarnaast kunnen we ook gaan genieten van een duo uit de Verenigde Staten,
Tom en Chris Kastle.
Tom en Chris wonen in Chicago en organiseren daar het beroemde Chicago
Maritime Festival. De liederen en verhalen van Tom en Chris verbeelden hun leven
als muzikanten, zeilers en reizigers. In 1985 raakten ze verslingerd aan het
varen op zee, bij voorkeur op tallships. Met het varen kwamen de zoute verhalen
en liederen. Hun repertoire omvat een enorme collectie shanties en liederen van
de Great Lakes, zowel auth entiek als nieuw geschreven. Ze hebben ermee
opgetreden in de Verenigde Staten, Canada en Nieuw Zeeland. Ook speelden ze in
Polen Noorwegen en Ierland en is dit de eerste keer dat ze naar Nederland komen.
Behalve de Shantyconcerten doen Tom en Chris in Workum mee aan een
kinderprogramma over klompzeilen en geven ze een gezongen workshop over de Great
Lakes.
De muziek van Tom en Chris wordt overal met enthousiasme begroet. Ze staan
bekend om hun humor, hun prachtige harmonieën en veelzijdig instrumentarium. Als
ervaren zeelui kennen ze de baren en doorleven ze hun liederen als geen ander.
Tom is daarbij ook kapitein op een tallship. Daarnaast hebben ze beiden Human
Ecology gestudeerd. Naast hun optredens met liederen en verhalen, geven ze
lezingen en workshops op scholen en musea. Ook verzorgen ze trainingen op de
grote zeilschepen. Tom en Chris hebben vier cd's gemaakt met maritieme muziek:
'Me for Inland Lakes', 'Earthways Waterways', 'Strike the Bell' en 'Rivers'.
Programma
ZATERDAG 21 oktober 2006
13.30 uur. Om de Loden Kiel
Zeilwedstrijd voor vrachtklompschepen met als inzet de trofee 'De Loden
Kiel'. Kinderen met een zelfgemaakt zeilend vrachtklompschip kunnen zich
tussen 12.30 en 13.00 uur aanmelden bij de Doopsgezinde Kerk. Daarna
gaat het in optocht naar het wedstrijdwater De Diepe Holte. Net als bij
de Strontrace vervoeren de schepen 'vracht'. Deze bestaat uit een
vrachtbrief met een een zelfgemaakte liedtekst over bijvoorbeeld varen,
schepen, schippers of de zee. Een jury beoordeelt zowel de
vaareigenschappen als de creatieve vracht. Naast een trofee krijgt de
winnaar van de wedstrijd een op maat gemaakte kiel en wordt de winnende
liedtekst tijdens het kinderconcert na de race uitgevoerd.
Plaats: Achter de Doopsgezinde Kerk in De Diepe Holte.
Meer bijzonderheden op de pagina
Klompschepen.
15 uur. 'Bij 't Hijsen van 't Zeil zingen Wij ons
Lied.'
Toegang €1,-
Kinderconcert in Doopsgezinde kerk De Vermaning met medewerking van
Tom & Chris Kastle uit Chicago, Nanne & Ankie en
de 'ketelbinkie'ploeg Maatje Groot . Kinderen kunnen
tijdens het concert een (zelfgemaakt) zeemanslied zingen; bijvoorbeeld de
liedtekst die als 'vrachtbrief' meeging bij de klompschipwedstrijd. Meedoen
kan individueel maar ook in school- of ander groepsverband.
Het Internationaal Shantyconcert
Toegang: €12,50
19.30-21.00 uur Internationaal Shantyconcert in
Doopsgezinde Kerk 'De Vermaning' m.m.v. La Moresca antica
uit Italië, Tom & Chris Kastle uit Chicago (USA) en
Johnny Collins & Jim Mageean uit Engeland. Kaarten aan de kassa of
reserveren zie tickets
21.30-23.00 uur Internationaal Shantyconcert in
Doopsgezinde Kerk De Vermaning m.m.v. La Moresca antica uit
Italië, Tom & Chris Kastle uit Chicago (USA) en
Johnny Collins & Jim Mageean uit Engeland. Kaarten aan de kassa of
reserveren zie tickets
De twee concerten zijn identiek zodat zoveel mogelijk mensen ervan kunnen
genieten in de karakteristieke intieme sfeer van het oude monumentale
kerkje.

La Moresca Antica brengt oude shanties en zeemuziek uit Italië.
23.30 uur. Toegang: €3,-
Liereliet-singeround in gemeenschapshuis De Klameare.
ZONDAG 22 oktober 2006 Toegang €10,-
11 uur Koffieconcert in de Klameare m.m.v. La
Moresca antica uit Italië, Tom & Chris Kastle uit
Chicago (USA) en Johnny Collins & Jim Mageean uit Engeland.
Kaarten aan de kassa of reserveren zie
tickets
13.00 uur. Toegang gratis
Donkerbruine kramenmarkt en muziek in de haven van De Kaapstanders
en 't Scheepsfolk.
15.00 uur Klanken uit het Gangboord
Toegang: €5,-
Open Podium in Scheepstimmerwerf De Hoop met 't Scheepsfolk.
Individuele artiesten en groepen tot maximaal 10 personen brengen hier
authentieke shanties. Opgeven bij Jan Buijs 06-50265626 of email naar Jan Buijs
15.00 uur 'Me for the Inland Lakes'
Toegang € 7,50
Een programma met liedjes en verhalen over de Great Lakes van Noord-Amerika
door het duo Tom & Chris Kastle uit Chicago. De
voorstelling is in de Klameare en duurt tot 16.15 uur.

Tom & Chris Kastle komen van ver en hebben het druk tijdens Workum.
17.00 uur 'Marinaresca'
Toegang € 7,50
Renaissance muziek met eeuwenoude Italiaanse maritieme deunen,
shanties en ballades. Het bijzondere concert wordt gedaan door
La Moresca antica en is in de Klameare. De voorstelling
duurt tot 18.00 uur.
18.00 uur Buon Appetito!
Toegang € 7,50; plaats: Eetcafé De Klameare
Italiaanse hapjes en drankjes onder het mom; I martinai hanno sempre
fame. (zeelui hebben altijd veel honger) tot 19.30.
20.00 uur 'De schuit van Blonde Arie'
Toegang € 7,50
Maritieme levensliederen door het Orkest voor Zieken en
Zeevarenden met als gasten La Moresca
antica, Tom & Chris Kastle, Johnny Collins & Jim Mageean
en Nanne & Ankie.

Het Orkest voor Zieken en Zeevarenden
MAANDAG 23 OKTOBER 2006
12.00 uur. Toegang gratis
Donkerbruine kramenmarkt en muziek op de haven met De
Kaapstanders en ´t Scheepsfolk.
13.00 uur. Toegang gratis
Start van de Stront- en Beurtrace en Visserijdagen
Voor meer info klik op:
Programma Strontrace, Beurtveer en Visserijdagen

Tip: loop naar het eind van de dijk.
Bij de vuurtoren van Reid is het uitzicht prachtig en de race
spectaculair.
Van alles wat...
Nieuwe peningmeester
Helaas moeten we melden, dat onze penningmeester Coert Reinking zijn
vrijwilligerswerk voor ons Festival heeft moeten opgeven. Na een jaar hard voor
ons gewerkt te hebben moest hij zich om privéredenen terugtrekken. Het bestuur
is hem zeer dankbaar voor alles wat hij in korte tijd voor ons f estival gedaan
heeft. Wij hopen hem als bezoeker nog vaak te kunnen begroeten, maar ook in de
privésfeer zullen we hem nog vaak genoeg tegenkomen.
Het bestuur, aan de slag om een goede vervanger te vinden, is zo gelukkig
geweest Jenny Bouma uit Workum bereid te vinden de taak van bewaakster van onze
penningen op zich te nemen. Zij is al jarenlang als vrijwilligster verbonden aan
ons f estival, heeft boekhoudkundige kennis en is bijzonder vaardig met de
moderne communicatiemiddelen. Nadere kennis-making met haar bevestigde ons
vermoeden, dat zij prima geschikt is voor een fun c tie in ons bestuur.
Vragen? Zoek contact met ons!
Vragen voor het bestuur:
Anneke van der Wal: 0515-579753
Vragen voor de donateursadministratie:
Rob en Marije Laarhoven: 0512-544692
Nog meer muziek
4 t/m 6 augustus: Vegesack Maritim, Bremen Duitsland
12 t/m 13 augustus: Zeeliederenfestival, Scheepsvaartmuseum
Amsterdam
19 t/m 20 augustus: Internationaal Zeeliederenfestival,
Enkhuizen
25 t/m 27 augustus: "Bie Daip", Appingedam
1 t/m 3 september: Shantyfestival, Rotterdam
17 t/m 19 november: Stan Hugill's 100th Anniversary Party,
Liverpool
Dank je wel Rensje!
Dit jaar hebben Rob en ik voor het eerst helemaal zelf gemaakt. Zowel de inhoud
als de opmaak. Alle voorgaande jaren, was dit in handen van onze grote vriendin,
steun en toeverlaat, Rensje Plantinga. Zij heeft na het festival van 2005
besloten hiermee te stoppen. Via deze weg:
Beste Rensje,
Enorm bedankt voor alle tijd en energie die jij alle jaren hierin gestoken
hebt. Maar vooral ook enorm bedankt voor het inwerken van ons, in dit behoorlijk
tijdrovende werk.
Rob en Marije
Michel Pinc overleden op 30 juni 2006
Michel Pinc van Les Souillés de Fond de Cale is deze week na een lang ziekbed
overleden. Michel was met Les Souillés meerdere malen te gast op ons festival in
Workum en een goede vriend van Liereliet. Michel was de best geklede van de
Souillés, vaak met opvallende Bretonse sierraden. Hij speelde gitaar, mandoline,
banjo en versterkte de harmoniën met zijn kenmerkende hoge stemgeluid. Michel
was een zeer serieuze en uitstekende muzikant, die gespecialeerd was in Bretonse
deunen en ballades. Hij speelde zeer verdienstelijk de grote Bretonse doedelzak.
Les Souillés de Fond de Cale trad twee maal officieel op tijdens het
Internationaal Shantyfestival Workum, maar speelde ook regelmatig op andere
shantyfestivals in Nederland. Wij van het Internationaal Shantyfestival Workum
zijn diep geschokt en bedroefd door het overlijden van Michel. We wensen zijn
familie, vrienden en de Souillés sterkte bij het verwerken van dit verlies.
Michel wordt komende zaterdag 1 juli in Saint Quay Portrieux begraven.
U kunt een blijk van medeleven sturen naar: L
es-souillés-de-fond-de-cale@wanadoo.fr
of
Les Souillés de Fonde de Cale
11 Run-Dool, Le Questel
22470
Plouezec
France
The Johnson Girls op Internationaal
Shantyfestival 2005
Workum flirt met New Yorkse Shantyvrouwen
The Johnson Girls uit New York zijn van 22 tot 24 oktober de
hoofdgasten op het Internationaal Shantyfestival Workum. Het is de eerste
keer dat de vijf zingende shantyvrouwen in Nederland te zien zijn. Gezien
hun reputatie op folk- en shanty-evenementen in de VS, Canada en Engeland,
zijn de verwachtingen hoog gespannen. Naast The Johnson Girls zijn Johnny
Collins & Jim Mageean na 25 jaar trouwe dienst, nog steeds van de partij.
Hun krachtige tweestemmigheid is buitengewoon uniek en hun repertoirekeuze
altijd verrassend. Het thema ‘New York’ wordt verder aangehaald in een
spectaculair muziektheaterstuk over de reis van Henry Hudson in zijn Halve
Maen. In opdracht van de Nederlandse VOC ontdekte de Engelse
ontdekkingsreiziger Hudson, bij toeval het eiland dat later de naam
Manhattan kreeg.
Door Stephan Kraan
Het Internationaal Shantyfestival Workum is na achttien jaar nog steeds
springlevend. Ieder jaar weer slaagt de organisatie er in om aansprekende
artiesten vanuit alle hoeken van de wereld naar het kleine Friese stadje te
lokken. Niet voor niets is het festival bijna altijd uitverkocht. Twee jaar
geleden stalen de Barrouallie Whalers uit het Caribisch gebied de show, en
vorig jaar was het Serre l’ Ecoute uit Canada. Dit jaar zijn de pijlen
vooral gericht op New York.
Het festival gaat vooraf aan de Strontrace en Visserijdagen en speelt
zich deels af in de haven. Deze combinatie van oude zeilschepen en de
werkliederen uit de tijd van de grote zeilklippers, zorgt altijd voor een
drukte van belang in Workum. Toch wordt het Internationaal Shantyfestval
Workum geroemd om zijn intieme, kleinschalige sfeer. Er is veel contact
tussen de artiesten en bezoekers. Zowel tijdens de gezellige concerten
waarbij het publiek alle shanties luidkeels meezingt, als tijdens de vele
spontane samenzangen in de cafés, in de haven of aan boord van de schepen.
The Johnson Girls
In de acht jaar van hun bestaan hebben The Johnson Girls zich stevig
genesteld in het mannenbolwerk van de rauwe zeemansliederen. De vijf vrouwen
uit New York beschikken over een uitgelezen repertoire. Op kritische, trotse
en humoristische wijze bezingen ze de rol van de vrouw in het leven én in de
fantasie van schippers en matrozen. Ze zingen liederen over het harde
bestaan van de vrouwen die in de havens achterblijven als hun man de zee op
gaat; over vrouwen die in andere havens deze zeemannen verleiden en hen van
geld en goed beroven; over vrouwen die verkleed als man gaan varen; over
meerminnen en sirenes die vanuit de diepte de zeelui belagen. The Johnson
Girls bezingen echter ook veel andere facetten van het zeemansbestaan.
De zangstijl van The Johnson Girls kenmerkt zich door meeslepende
meestemmigheid en een uitdagende dynamiek. Moeiteloos wisselen ze ruige
werkliederen af met gevoelige ballades. Bijna alle liederen worden a
cappella gezongen.
The Johnson Girls speelden op festivals overal in de Verenigde Staten en
hadden succesvolle tournees Engeland en Portugal. Zes zijn vereeuwigd op
twee cd’s waarbij de laatste, ‘On The Rocks’, bijzonder goede recensies
kreeg in ondermeer het prestigieuze Amerikaanse folktijdschrift Sing Out.
Johnny Collins & Jim Mageean
Het is vijfentwintig jaar geleden dat Johnny Collins en Jim Mageean voor
het eerst de start van de Strontrace opvrolijken met hun krachtige
tweestemmigheid en opzwepende refreinliederen. Ze vormen sindsdien de spil
van het jaarlijkse zangfestijn dat in 1988 het Internationaal Shantyfestival
Workum ging heten. De twee Engelse zangers ontmoetten elkaar in 1975 en
zingen sindsdien op maritieme festivals over de hele wereld. Telkens weer
verrassen ze met nieuw repertoire en weten ze het Friese publiek uit te
dagen met frisse refreinen. De band met Workum wordt ook uitgedrukt in hun
cd’s ‘Strontrace’ en ‘Coming of Age’, beiden opgenomen bij concerten tijdens
het Shantyfestval Workum. Johnny Collins & Jim Mageean zijn niet alleen zeer
gewaardeerde zangers, maar ook uiterst belezen deskundigen over
achtergronden en gebruik van shanties.
Henry Hudson en de Halve Maen
In 1609 gaf de Nederlandse VOC opdracht aan de Engelse
ontdekkingsreiziger Henry Hudson een kortere route naar Indië en China te
vinden. Die kortere route zou liggen in het Noordoosten wanneer de zeeën ’s
zomers ijsvrij zijn. Hudson ging op pad met het schip ‘De Halve Maen’, maar
besloot al spoedig tegen de orders in te gaan, het ijs vaarwel te zeggen en
de route via het Westen te zoeken. Hij stak de oceaan over en ontdekte bij
Manhattan de rivier die later zijn naam zou dragen. Het verhaal van de reis
is nauwkeurig beschreven in logboek van stuurman Juet.
Nanne Kalma schreef aan de hand van dit logboek een
muziektheaterproductie. Tijdens het Internationaal Shantyfestival Workum zal
deze voorstelling ’s zondags drie maal te zien zijn.
Nieuwe locatie
De concerten van The Johnson Girls en Johnny Collins & Jim Mageean op
zaterdagavond 22 oktober zijn dit jaar voor het eerst in de laatmiddeleeuwse
Grote Kerk in het centrum van Workum. Meer dan twintig jaar werd gebruik
gemaakt van de houten Doopsgezinde kerk ‘De Vermaning’. Dit pittoreske en
intieme kerkje heeft een fantastische sfeer en akoestiek. Helaas bepalen
nieuwe brandvoorschriften dat daar veel minder mensen in mogen, dan dat op
het concert afkomen. De afgelopen twee jaar maakte de organisatie daarom
tevens gebruik van de Gereformeerde Kerk ertegenover. Deze viel echter ten
prooi aan de expansie van een supermarkt. Vandaar dat de organisatie, met
pijn in het hart, besloten heeft ‘De Vermaning’ te verruilen voor de Grote
Kerk.
Het koffieconcert van beide groepen op zondagmorgen, is net als anders in
cultureel centrum ‘De Klameare’. Ook de theatervoorstellingen over Henry
Hudson vinden daar plaats.
Andere activiteiten
Het publiek kan tijdens het Internationaal Shantyfestival Workum ook zelf
aan de slag. Zaterdag, na het avondconcert, is er in de Klameare een groot
zangfestijn onder de naam Liereliet. Hier kan iedere aanwezige shantyzanger
en –zangeres een refreinlied ten gehore brengen. De laatste jaren kwamen
zo’n 150 vocalisten op dit spektakel af. Het duurt tot in de kleine uurtjes.
Op zondagmiddag is er het uiterst populaire open podium. Onder leiding
van het shantygezelschap Reederij Overtuygt uit Nuenen, kunnen
shantykunstenaars hun geluk voor publiek beproeven. Het Open Podium is in de
historische scheepstimmerwerf “De Hoop’ nabij de havenkom van Workum.
In en rond de haven is het op zondag en maandag een drukte van belang. De
Jollen, Botters, Lemster Aken, Skûtsjes, Tjalken, Klippers en andere
historische vaartuigen maken zich op voor de Strontrace en Visserijdagen. Op
de kade hangen visnetten op stokken te drogen en haringen in een ton te
roken. Verkleed als havenvolk van rond 1900, zorgen de pleziermakers van de
Scric der Zee en ‘t Scheepsvolk voor veel jolijt. Zij trekken zingend en
spelend rond en laten het publiek meedoen in hun avonturen.
De start van de Strontrace is rond het middaguur. Nu kan de bemanning
samen met het publiek laten zien waar al die shanties voor bedoeld zijn:
werken. Het anker moet geheven, de zeilen in top en als het tegenzit, moeten
de schepen het kanaal uitgetrokken worden. Met een goede shantyzanger en een
sterk ritmisch lied, gaan al die werkzaamheden veel gemakkelijker.
Veel publiek, goede muziek en
opperbeste sfeer in Workum
Shantyfestival 2004 was een topper
Het is het ook in 2004 weer een drukte van belang op het
Internationaal Shantyfestival Workum. Bezoekers uit alle uithoeken van
Europa, maar ook veel Workummers, verzamelen zich rond de concerten van de
Engelse shantylegenden Johnnie Collins en Jim Mageean; het zingende echtpaar
Danny en Joyce Mcleod uit Newcastle; Nanne Kalma en Ankie van der Meer uit
Nederland en Serre l’ Ecoute uit Québec, Canada. Zoals gebruikelijk zingt
het publiek luidkeels mee bij de voorstellingen. Maar ook bij de andere
activiteiten is het gezellig druk en heerst er een feeststemming. Dat geldt
voor zowel het Liereliet als het Open Podium, de muziek rond de schepen in
de haven, als voor het afsluitende concert van de Foo Foo Band en Dutch
Courage.
Door Stephan Kraan
Het is koud op zaterdagavond 16 oktober, als zich rond zevenen al een
grote schare belangstellenden meldt voor zowel de Doopsgezinde als de
Gereformeerde Kerk in de Hoofdstraat van Workum. Om een goed plekje te
krijgen bij het traditionele openingsconcert moet je er vroeg bij zijn, zo
weten de vaste bezoekers. Er is echter voldoende plek nu het concert net als
vorig jaar op twee locaties tegelijk plaatsvindt. Na ‘Volendam’ mag de oude
houten Doopsgezinde Kerk niet meer volgepakt worden. Volgens een ingenieus
plan spinnen artiesten en publiek nu zodanig om elkaar heen, dat alle 450
bezoekers aan het eind van de avond in beide locaties zijn geweest en
hetzelfde programma hebben gezien.
Vaste bakens van het festival zijn sinds 1980 Johnny Collins en Jim
Mageean. Ook nu krijgen ze het publiek in vervoering met hun krachtige en
aanstekelijke zang in prachtige tweestemmigheid. Het duo presenteert een
uitgebalanceerd repertoire, waarbij ze bekende shanties afwisselen met
nieuwe, en ook een lange ballade niet uit de weg gaan. De heren geven voor
de 25 ste keer acte de présence in Workum.
De tweede hoofdact van dit jaar is een positieve verrassing. Vader Robert
Bouthillier vormt met dochter Gabrielle en violiste Liette Remon sinds 1998
de groep Serre l‘Écoute. Ze zingen traditioneel repertoire dat Robert
Bouthillier als wetenschappelijk onderzoeker in Québec, Canada, verzamelde
in dorpen langs de St.Lawrence rivier.
De enorme energie en vrolijkheid waarmee het trio hun liederen brengt,
slaat meteen aan bij het publiek. Geholpen door de teksten die zoals
gebruikelijk geprojecteerd worden, zingt het publiek de Franse refreinen en
vraag-en-antwoord-liederen luidkeels mee. Het is echter muisstil van
ontroering als Gabrielle een ballade ten gehore brengt. De drie muzikanten
zingen de pakkende ritmes vol emotie en overtuiging, en met schitterende
stemmen die goed bij elkaar passen. Ze begeleiden zichzelf regelmatig met
het traditionele voetenwerk uit Québec. Het ingetogen vioolspel van de
bescheiden Liette Remon is virtuoos. Zij komt dan ook uit een familie die al
generaties lang in Québec de traditionele liederen en dansen op viool
begeleid.
Onmiskenbaar zijn de Bretonse invloeden in de muziek van Serre l’Ecoute.
Het is dan ook geen toeval dat Robbert 17 jaar geleden Québec verruilde voor
Rennes, om daar door te gaan met zijn wetenschappelijk zoekwerk naar
verloren en nog steeds bestaande tradities en muziek. De dames wonen nog
steeds in Québec. Des te opmerkelijker dat de groep enorm ingespeeld klinkt.
Naast deze beide hoofdacts is een meer bescheiden rol weggelegd voor twee
duo’s. Danny en Joyce Macleod zingen in de Doopsgezinde kerk enkele shanties
en liederen van dichteres en matroos op de grote vaart, Cicely Fox Smith.
Het is een voorproefje van de lezing over het werk van deze dame op
zondagmiddag. Danny en Joyce zijn geliefde vertolkers van shanties en
ballades. Ze komen al veertien jaar als bezoeker naar Workum, maar dit is
hun eerste officiële optreden. Ze kiezen voor rustige en wat zachtere
liederen, die mooi contrasteren met Johnny en Jim. De uitgekiende harmonieën
laten hun beider stemmen prachtig uitkomen.
Het tweede duo bestaat uit Ankie van der Meer en Nanne Kalma. Beiden
zijn sinds het begin betrokken bij het festival. Deze keer spelen ze,
gedegen en met humor, liedjes uit programma’s van vorige jaren. Uiteraard
ontbreekt een smartlap niet.
De finale van de avond vindt plaats in de Gereformeerde Kerk. Het publiek
uit de Doopsgezinde Kerk steekt gedisciplineerd de straat over en vult de
laatste plaatsen bij de ‘concurrentie’. Vlak voor de finale, krijgen Johnny
en Jim voor hun jubileum uit handen van de ceremoniemeesters, een cd met
radio-opnames van hun concert uit 1982 en een dvd met Stan Hugill. Na het
korte ceremonieel en een dankwoord voor alle vrijwilligers, zingen de
artiesten onder de naam Hand over Hand om beurten hun afscheidslied.
Uiteraard eindigen Johnny en Jim met het memorabele Leave Her Johnny, Leave
Her. Dan is het al half twaalf geweest.
Liereliet
In de Klameare staan dan ongeveer 150 stoelen in cirkels om elkaar heen.
Ongeduldig wachten ze op de zangers en zangeressen, voor het Liereliet. Ook
deze singaround kent een zilveren jubileum. Het vormde toentertijd de basis
voor het festival, dat in zijn huidige vorm in 1988 van start ging.
Rond twaalven beginnen ongeveer vijftig mensen om beurten een
refreinlied te zingen. Al gauw zijn alle stoelen bezet en staan de mensen
langs de muur. Jarenlang vormde de Liereliet optreedgroep, samen met de
buitenlandse gasten, de basis van de singaround. Daarbij kregen ook mensen
uit het publiek de gelegenheid een lied te zingen.
Het evenement heeft aan reputatie gewonnen en het is niet nodig om de
zaak aan te zwengelen en aan de gang te houden. Uiterst gedisciplineerd en
met respect voor elkaars zangkunsten wordt om beurten een lied ingezet. De
kwaliteit van de singaround is deze keer erg hoog, zowel op muzikaal vlak
als qua sfeer. Behalve de bekende traditionele shanties zijn ook veel nieuw
geschreven liederen te horen. Luidruchtige samenzangen wisselen af met
intieme liedjes. De vele muziekgroepen die elders tijdens het festival
spelen, hebben zich duidelijk voorgenomen om zich hier in de kijker te
zingen. Vooral de Scric der See zorgt voor hilariteit met een vrije
vertaling van Chicken On A Raft, maar dwingt ook bewondering af met een
prachtballade over het verloop van de Strontrace van vorig jaar. De
singaround gaat door tot een uur of half drie ’s nachts.
Koffieconcert
Met kleine oogjes en pijnlijke kelen van de voorbije avond en nacht, zitten
de artiesten op zondagmorgen in de Klameare aan de koffie als het overwegend
frisse publiek om half elf alweer binnenstroomt. De zondagmorgen is erg
populair. Bijna driehonderd mensen zingen uit volle borst met de artiesten
mee. Het koffieconcert doet qua sfeer en participatie niet onder voor de
zaterdagavondconcerten. Tegenover de harde kerkbanken van de zaterdag, staan
de zachte stoelen op zondag; tegenover het gevecht om een kop koffie, staat
een goed verzorgde bar; tegenover die enkele toilet bij de kerk, staan ruime
en keurige voorzieningen. Bovendien is de Klameare een prachtig aangeklede
ruimte geworden. Samen met het feit dat de zaterdagavond een populaire avond
is voor feestjes en op zondag de kinderen mee kunnen, zijn deze
randvoorwaarden ongetwijfeld mede verantwoordelijk voor de grote toeloop.
Hoe het ook zij; de Klameare zit deze zondagmorgen vol en voor de
artiesten is het fantastisch om wederom een enorm enthousiast publiek
tegenover zich te hebben.
Lezing over Cicely Fox Smith (1882-1954; dichteres, matroos en
liedjesverzamelaar)
Ver voordat Stan Hugill zijn verzameling shanties in 1961 te boek stelde,
was er een Engelse dame,Cicely Fox Smith,
die al in het begin van de twintigste eeuw verscheidene boeken met shanties
publiceerde. Sterker nog: deze boeken waren een belangrijke bron voor Stan
Hugill. En net als Stan Hugill was mevrouw Smith veel op de grote zeilende
koopvaardijschepen te vinden, zij het niet als shantyman. Behalve
dat ze shanties optekende schreef ze ook zelf. In haar vele gedichten blinkt
ze uit in precisie en detail als ze de schepen en het werk erop beschrijft.
Daarnaast is haar dichtwerk over de zee enorm poëtisch.
Allemaal redenen voor Danny en Joyce Mcleod om zich de afgelopen jaren
te verdiepen in deze dame en veel van haar gedichten op muziek te zetten.
Met behulp van een gedegen powerpoint presentatie geven beiden op
zondagmiddag een lezing over deze Cicely Fox Smith.
Zo’n 70 mensen verkiezen de Klameare boven het gewoel in de haven, om
naar het duo uit Newcastle te luisteren. Na een komische act rond lessenaar,
microfoon en schemerlamp, met de eigenares van de Klameare in de hoofdrol,
begint de serieuze lezing. Het hele leven van de dame komt voorbij. Waar ze
geboren werd, in welk milieu, naar welke school ze ging, dat ze naar Canada
ging, geen kinderen had; noem maar op. Elke tien minuten zingen Danny en
Joyce een paar liedjes van Cicely. Voor de liefhebbers is deze middag
uitermate interessant en boeiend.
In de haven
Zondag is de dag voor de Strontrace en dat betekent dat alle schepen in de
haven liggen en de bemanningen druk bezig zijn met de voorbereidingen van de
reis heen en weer Warmond. Er valt dus veel te zien en te genieten. Geen
wonder dat er honderden dagjesmensen op af komen, waaronder veel bezoekers
aan het Shantyfestival. Er is op de kade een ‘historische’ markt rond de
traditionele haringrokers, uitgehangen visnetten en vele uitgestalde
scheepsattributen, zoals die eens elke haven aan de Zuiderzee sierden.
Je kunt er vandaag over de koppen lopen, zo druk is het. En in die
mensenmassa scharrelen in 17 e eeuwse outfit de theatrale muzikanten van de
Scric der Zee rond. Ze vermaken zichzelf en het publiek uitermate goed en
gaan uren en uren door met hun zang, dans en jolijt. De concurrentie bestaat
uit de zangers en zangeressen van Scheepsvolk. Deze groep is evenzeer bont
uitgedost en legt zich meer toe op het spelen van bestaande liedjes.
Open Podium
Zoals de traditie voorschrijft, is het Open Podium, in het prachtige decor
van scheepstimmerwerf De Hoop, ook dit keer uitverkocht. Onder leiding van
‘de rederij’ Overtuygt zweten ervaren en minder ervaren zangers en
zangeressen zich door hun repertoire voor een enthousiaste menigte.
Kisten en Koffers
De zondagavond is de laatste jaren meestal gevuld met muziektheater. Vorig
jaar was er bijvoorbeeld het zeer geslaagde en imponerende spektakel Het
Zilver van de Zee. Dit jaar is er weliswaar een thema op deze avond in de
Klameare geplakt, maar van theater is geen sprake. Het is een avond vol
Nederlandstalige liedjes van de zee. De groepen Foo Foo Band en Dutch
Courage tekenen voor de invulling ervan.
Het hele programma wordt twee keer gespeeld. Om zeven uur zijn er niet
veel mensen in de zaal. De restaurants in de omgeving van de Klameare zitten
daarentegen vol. Om negen uur is de zaal lekker gevuld en hangt er daardoor
ook meer sfeer. De voorstelling begint met een lied door Ankie en Nanne,
waarin ze zeven versies van het Meisje Loos laten horen. Zo introduceren ze
het thema van de avond: “Zij brengt haar kist en koffer aan boord”. De Foo
Foo Band is vervolgens aan de beurt. De uiterst getalenteerde en zeer
ervaren folkmuziekanten brengen een heerlijke mix van luisterliedjes en
meezingers; van ballades tot shanties. Het kwartet Dutch Courage, dat na de
pauze speelt, brengen liedjes die kortgeleden uit verschillende archieven
opgeduikeld zijn. In samenwerking met de Enkhuizer Almanak zijn deze op cd
uitgebracht.
En Nou Oprotten
Eigenlijk is het festival met de laatste concerten op de zondagavond
afgelopen. Officieel hoort echter ook de maandag, als de Strontrace van
start gaat, erbij. Maar alles draait deze dag terecht om de schepen in de
haven. Samen met de burgemeester en andere hoogwaardigheidsbekleders, lopen
de vertegenwoordigers van het festival met een hapje en een drankje receptie
over Scheepstimmerwerf De Hoop. Daar is ’s ochtend de tewaterlating van de
blazeraak “De stad Workum”. Tweede Kamerlid Eddy van Hijum doopt vervolgens
het geheel gerestaureerde schip, de WK1.
De muziek, waar het shantyfestival natuurlijk om draait, is te vinden op
de markt. De Scric der See waart er wederom rond. Ondanks het druilerige
weer hebben ze veel bekijks.
De start van de Strontrace is op de sluis. Reid houdt een korte
toespraak waarna hij de schippers op pad stuurt met zijn credo: En Nou
Oprotten. Van Hijum lost vervolgens een schot. Terwijl het publiek de
skûtsjes It Soal uittrekken, zingt Serre l’Ecoute een laatste lied. In de
vissersschuit van Karel Helder varen de buitenlandse gasten mee naar de
vuurtoren van Reid. In de haven weet de Scric der Zee van geen ophouden en
als de schepen allang het ruime sop gekozen hebben, maakt de Scric nog
steeds haar rondedansjes. Als ook het geklepper van hún klompen verstomt, is
het festival echt afgelopen.